BIBLIOTEKA
ARTYKUŁY |
|
Wpływ wymagań europejskich przepisów normalizacyjnych na podnoszenie jakości sprzętu ochronnego do pracy pod napięciem na przykładzie rękawic elektroizolacyjnych
Wstęp
Wraz z wprowadzeniem do eksploatacji pierwszych urządzeń elektroenergetycznych pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia miały miejsce pierwsze wypadki śmiertelne spowodowane porażeniem elektrycznym. Natomiast pierwsze akty prawne dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje i urządzenia elektryczne były ustanowione w Anglii i Niemczech ponad sto lat temu. Od tego czasu trwały nieprzerwanie prace specjalistów, aby przy coraz powszechniejszej elektryfikacji i ogromnie wzrastającej liczbie różnorodnych odbiorników energii elektrycznej nie rosła liczba wypadków związanych z porażeniem prądem lecz wręcz przeciwnie, aby te wypadki ograniczyć do możliwego minimum w danych warunkach technicznych i ekonomicznych.
Należy uznać, że działania te były i są prowadzone bardzo skutecznie, gdyż liczba śmiertelnych wypadków powodowanych prądem elektrycznym, chociaż różne są wskaźniki w różnych krajach, stanowi znacznie mniej niż 1% wszystkich wypadków śmiertelnych i ok. 2-5 % wypadków śmiertelnych przy pracy. Zawdzięcza się to istotnemu postępowi wiedzy zarówno w zakresie poznania fizjologicznych skutków działania prądu na organizmy żywe jak również postępowi techniki pozwalającej na budowę coraz bardziej niezawodnych urządzeń, bardziej skutecznych w działaniu nowych urządzeń zapewniających lepsze warunki bezpieczeństwa porażeniowego jak również lepszego sprzętu ochronnego przed bezpośrednim lub pośrednim dotykiem, w tym również w czasie wykonywania prac pod napieciem.
Jakkolwiek w Polsce brak jest dokładnych i wiarygodnych danych statystycznych dotyczących wypadków śmiertelnych powodowanych prądem elektrycznym, zwłaszcza w trakcie wykonywania pracy to wskaźnik jednostkowy, określający liczbę śmiertelnych wypadków wynosi ok. 10 wypadków na milion mieszkańców na rok. Jest to wskaźnik bardzo duży, znacznie większy niż w innych krajach, w szczególności w odniesieniu do krajów uprzemysłowionych, do których mamy ambicje dorównać, a który wynosi tam od 1.5 do 2. Porównanie to jest szczególnie niekorzystne, jeśli uwzględni się, że zużycie energii elektrycznej na jednego mieszkańca na rok jest od dwóch do czterech razy mniejsze niż np. w krajach skandynawskich, Niemczech lub we Francji.
Podstawowe wymagania ochrony przeciwporażeniowej obsługi i uzytkowników urządzeń elektroenergetycznych powinny być realizowane w taki sposób, aby w przypadkach uszkodzeń urządzeń oraz błędnych zachowań i działań ludzi następowało ograniczenie wartości prądów rażeniowych przepływajacych przez ciało człowieka oraz/lub ograniczenie czasu ich przepływu przez szybkie wyłączenie.
Ochrona przeciwporażeniowa spełniająca te wymagania może być zrealizowana np.przez uniemożliwienie dotknięcia części pozostających pod napięciem bądź przez zastosowanie niskich napięć, które nie powodują przepływu prądów zagrażających życiu i zdrowiu, nawet przy bezpośrednim dotknięciu przez człowieka elementów będących pod napięciem lub też ograniczenie wartości napięć dotykowych do wartości uznawanych za dopuszczalne.
W zależności od wartości napięć znamionowych źródeł zasilania oraz układu pracy sieci rozróżnia się ochronę przed dotykiem bezpośrednim - ochrona podstawowa lub też ochronę przed dotykiem pośrednim - ochrona dodatkowa. W obu tych wypadkach tam, gdzie jest wymagane wykonywanie prac pod napięciem jednym z najpowszechniej stosowanych środków ochrony osobistej (sprzętu ochronnego) są rękawice elektroizolacyjne. Od jakości tego sprzętu, który często jest elektroizolacyjnym sprzętem osobistym personelu wykonującego prace pod napięciem, od spełnienia przez ten sprzęt przede wszystkim wymagań w zakresie wytrzymałości dielektrycznej i odpowiednio dużej rezystancji, jak również przepisów związanych z użytkowaniem i okresową kontrolą rękawic zależy bezpieczeństwo pracy a często zdrowie i życie ludzkie.
Ogólne zasady zawarte w przepisach eksploatacyjnych urządzeń elektroenergetycznych zalecają, aby rękawice dielektryczne wchodziły w skład kompletu sprzętu ochronnego dla każdej wysokości napięcia. Dlatego też, tak ważnym staje się zapewnienie jak najwyższej jakości produkowanych w kraju rękawic, spełniających wymagania międzynarodowych aktów normatywnych zarówno w zakresie badań wielu ich właściwości, ale również np. sposobu przechowywania oraz okresowych badań kontrolnych.
1. Aktualny stan normalizacyjny dotyczący rękawic elektroizolacyjnych.
Od kilku lat w Polsce nie ma obowiązującej normy przedmiotowej dotyczącej rękawic elektroizolacyjnych do pracy pod napięciem. Jakkolwiek różne były przyczyny takiej sytuacji, to po wejściu w życie nowej uchwały dotyczącej normalizacji i po utworzeniu działającego w nowej strukturze Polskiego Komitetu Normalizacji podjęto intensywne prace zmierzające do wypełnienia tej luki. W ramach Normalizacyjnej Komisji Problemowej ... d/s sprzętu ochronnego (?) zdecydowano, aby w toku prac normalizacyjnych wprowadzić w całości do Polskich Norm metodą tłumaczenia. normę międzynarodową dotyczącą rękawic elektroizolacyjnych IEC 903 "Specification for gloves and mitts of insulating material for live working". Ustanowienie normy PN-IEC dotyczącej rękawic elektroizolacyjnych jest zaplanowane na 1996 rok. Decyzja ta jest związna nie tylko z porządkowaniem prac normalizacyjnych, będących jednym z najważniejszych czynników integrujących gospodarczo Polskę z krajami Unii Europejskiej, ale równiez z podniesieniem wymagań i norm krajowych do najwyższego poziomu. Ubieganie się przez Polskę o członkostwo w Unii Europejskiej wywołuje konieczność prowadzenia już obecnie działań przygotowawczych i adaptacji naszych norm i przepisów technicznych do wymagań obowiązujących w Unii. Spełnienie wymagań norm europejskich jest również bardzo przydatne dla producenta ze względu na konsekwencje ekonomiczne wynikające z odpowiedzialności za straty na skutek ewentualnych wad wyrobu, co w przypadku rękawic elektroizolacyjnych ma szczególny charakter. Dla producenta jest wygodny atest niezależnego i akredytowanego laboratorium, gdyż bowiem w przypadku jakichkolwiek roszczeń odbiorcy jest to atut przy negocjacjach, wprowadzający współodpowiedzialność jednostki atestującej.
Z tego powodu jedyny w Polsce producent rękawic elektroizolacyjnych - przedsiębiorstwo Secura BC bierze czynny udział nie tylko przy wprowadzaniu międzynarodowej normy dotyczącej rękawic elektroizolacyjnych do przepisów krajowych, ale przede wszystkim poprzez modernizację procesu technologicznego i systemu kontroli jakości podejmuje wszelkie niezbędne działania, aby produkowne rękawice spełniały wymagania normy międzynarodowej IEC 903.
2. Modernizacja procesu technologicznego w Secura BC (kierunek ISO 9000).
3. Dochodzenie do spełniania wymagań przepisów europejskich dotyczących rękawic elektroizolacyjnych.
|
|
|
